België staat aan de vooravond van een energietransitie die niet alleen de klimaatdoelstellingen moet halen, maar ook de economische en sociale impact moet optimaliseren. Met een aandeel windenergie dat al meer dan 40 procent van het totale elektriciteitsverbruik uitmaakt, is het land een pionier in Europa. Toch blijven uitdagingen zoals netwerkbelasting, grondgebruik en de integratie van nieuwe technologieën de weg vrij voor betere oplossingen. Op www.greatwin-be.com/nl-be/ worden deze ontwikkelingen onder de loep genomen, met focus op praktische toepassingen en toekomstscenario’s.
De laatste jaren zijn er significante stappen gezet in de ontwikkeling van offshore windparken. In 2023 is het eerste grote project, de Zeeuwse Windpark Zeekraal, met 110 turbines, in gebruik genomen. Dit park levert al bijna 1,2 gigawatt stroom en is een voorbeeld van hoe Belgische bedrijven samenwerken met internationale partners om offshore wind te optimaliseren. De uitdagingen hierbij liggen vooral in de logistiek en de aanleg van onderzeese kabels, waar innovatieve technologieën zoals onderwaterrobotica een cruciale rol spelen. België investeert hierin met een budget van meer dan 50 miljoen euro per jaar, gericht op onderzoeksprojecten zoals de ontwikkeling van betere funderingen voor windturbines.
Binnen de landelijke windenergie blijft de focus liggen op de integratie van flexibele oplossingen. De Belgische overheid heeft een strategie ontwikkeld om het netwerk te moderniseren, met een ambitie om tot 2030 70 procent van de windenergie te kunnen opsturen via flexibele stroomopslagsystemen. Dit omvatte onder andere het uitbreiden van batterijopslagcapaciteit en het ontwikkelen van smart grids die lokale energiebehoefte kunnen aanpassen. Een voorbeeld hiervan is het project in de provincie Oost-Vlaanderen, waar een samenwerking tussen lokale windparken en opslagsystemen de stroomprijzen voor consumenten verlaagt en tegelijkertijd de stabiliteit van het netwerk vergroot.
Ook de toepassing van verticale windturbines, ook wel known als “towerless turbines”, wordt steeds belangrijker. Deze innovatie, ontwikkeld door Belgische bedrijven zoals Windbelt, maakt gebruik van een horizontale as en een lagere constructie, wat het mogelijk maakt om windparken te bouwen zonder de traditionele fundering. Dit verlaagt de kosten en vermindert het grondgebruik, wat essentieel is voor het behalen van de klimaatdoelstellingen. In 2022 heeft Windbelt een proefproject gelanceerd in het Limburgse Eksaarde, waar de turbines al een positief effect hebben op het lokale energieverbruik. De technologie is nu in discussie voor toepassing in andere Europese landen.
België staat niet alleen op het gebied van technologie, maar ook in de samenwerking met andere landen. Het land is een van de leidende partners in het Europese project “WindEurope”, dat zich richt op de uitwisseling van kennis over windenergie en de ontwikkeling van nieuwe marktmodellen. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking met Frankrijk en Nederland om de interconnectoren tussen de landen te optimaliseren. Deze projecten helpen niet alleen de energievoorziening te verbeteren, maar dragen ook bij aan de Europese doelstellingen voor duurzame energie. De interconnector tussen België en Nederland, die in 2021 werd geopend, levert al meer dan 1,5 gigawatt stroom per jaar en is een voorbeeld van hoe Europese landen samenwerken om de energietransitie te versnellen.
Toch blijven er uitdagingen aan de orde van de dag. Een van de grootste problemen is de belasting van het elektriciteitsnetwerk door windenergie. Hoewel de windenergie een belangrijke bijdrage levert aan de energiemix, leidt de variabiliteit van de wind tot druk op het netwerk. Dit kan leiden tot uitval en hogere kosten voor consumenten. Om dit te voorkomen, werkt de Belgische overheid samen met bedrijven en onderzoeksinstituten aan oplossingen zoals de implementatie van smart grids en de ontwikkeling van nieuwe stroommarkten. Een voorbeeld hiervan is het project “FlexNet”, dat zich richt op het optimaliseren van de stroomuitwisseling tussen verschillende energiebronnen.
- België produceert meer dan 40 procent van zijn elektriciteit uit windenergie, het hoogste percentage in Europa.
- De offshore windpark Zeekraal, geopend in 2023, levert al 1,2 gigawatt stroom en is een voorbeeld van Belgische innovatie.
- België investeert meer dan 50 miljoen euro per jaar in onderzoek naar onderwatertechnologie en windturbines.
- De technologie van verticale windturbines, ontwikkeld door Windbelt, kan grondgebruik en kosten verlagen.
- De interconnector tussen België en Nederland levert al meer dan 1,5 gigawatt stroom per jaar en versterkt de Europese samenwerking.
- FlexNet-projecten helpen om het netwerk stabiler te maken door de stroomuitwisseling te optimaliseren.